Herman Verheijen, 60 jaar, 1884-1945
Herman Verheijen werd geboren op 26 oktober 1884 in Roosendaal in het gezin van Cornelis Verheijen en Maria Mastboom.
In 1905 verhuisde hij naar Dongen waar hij in 1907 met Johanna Bressers trouwde, zij was een dochter van een leerlooier en schoenenfabrikant. Samen hadden ze negen kinderen, van wie er twee al heel jong overleden.
In 1918 trad Herman toe tot de Provinciale Staten van Noord-Brabant. Deze taak legde hij in 1932 neer waarna hij met zijn gezin naar Utrecht verhuisde.
In 1936 werd hij benoemd tot burgemeester van Erp en hij ging aldaar met zijn gezin wonen aan de Brugstraat nr. 22.
Na de inval van de Duitsers in 1940 werd ook voor Herman het werk als burgemeester steeds zwaarder gemaakt door alle maatregelen die de bezetter voor, onder andere, het ambtelijk apparaat instelde. Zo moest hij bijvoorbeeld voortaan rapporteren aan een 'Beauftragte' en werden in 1941 alle gemeenteraden en wethoudersfuncties opgeheven zodat hij er alleen voor kwam te staan.
Tijdens de bezetting kiest hij ervoor om naar eer en geweten de Erpse bevolking door de oorlogsjaren heen te helpen, met het risico dat hij later van collaboratie beschuldigd zal worden. Dit stelt hem meerdere keren voor moeilijke gewetensdilemma’s. Om principiële redenen wijst hij een aanbod van de Erpse ondergrondse om onder te duiken af. Het leven wordt voor Herman nog zwaarder als in 1942 zijn geliefde Johanna op 59-jarige leeftijd overlijdt.
Maar in augustus 1944 is voor Herman de maat vol. Hij besluit niet mee te werken aan een opdracht van de Duitsers om mannen te selecteren die verplicht op Fliegerhorst Volkel moeten werken, nadat dit was beschadigd door een bombardement. De gevolgen zijn desastreus... Op 22 augustus wordt hij in zijn woonhuis gearresteerd en overgebracht naar concentratiekamp Vught, waar hij ongeveer twee weken vastzit. Op 8 september worden de gevangenen, onder wie Herman, afgevoerd naar concentratiekamp Sachsenhausen. Uiteindelijk volgt begin februari 1945 transport naar concentratiekamp Buchenwald, waar hij twee maanden later op 60-jarige leeftijd overlijdt als gevolg van ontberingen en ziekte.
Een zeer uitgebreid levensverhaal van Herman Verheijen is te vinden in het artikel “Herman Verheijen in ere hersteld - Een burgemeester in oorlogstijd” van Hans Sprangers, en op de website van Heemkundekring Erthepe.
Bronnen:
Struikelsteen voor Herman Verheijen
Op 14 oktober 2023 is in Erp onder grote belangstelling en in het bijzijn van nabestaanden een struikelsteen gelegd door Eric Verheijen en Trees van Dam-Schelvis.
Eric Verheijen is een kleinzoon van Herman Verheijen. Trees was een Rotterdams kind dat na het bombardement in 1940 onderdak vond bij de familie Verheijen in Erp, tot aan de arrestatie van Herman in 1944.
Onze dank gaat uit naar:
- Heemkundekring Erthepe en de werkgroep "Struikelsteen Verheijen"
- Eric Verheijen
- Trees van Dam-Schelvis
- Basisschool De Empel